Bookmark and Share

Newsletter

We'll email you details of our events and workshops as soon as they are announced!

Dyfi Valley Seed Savers
Welsh Seed Trials
Powys Orchard Project
Tanysgrifio Tanysgrifio

Latest Forum Posts

More...
Ceidwaid Hadau Bro Ddyfi - Tyfu amrywiaeth o ffrwythau a llysiau
Home Gwybodaeth Pam dylid cadw hadau?
Pam dylid cadw hadau?
  • Pam dylid cadw hadau?
  • Pam na wnawn ni eu prynu nhw?
  • Pam dylid tyfu mathau anarferol o lysiau?

Oherwydd mae’n golygu y gallwn ni ddewis y rhywogaethau sy’n ein siwtio ni orau

Mae bridwyr planhigion masnachol yn hoff o fathau a fydd yn gwneud llawer o arian iddyn nhw – y rheiny maen nhw’n gallu eu gwerthu’n swmp. Mae nifer o’r mathau mwyaf newydd maen nhw’n eu gwerthu wedi cael eu dylunio ar gyfer garddwriaeth ar raddfa fawr, yn hytrach na chael eu bridio ar gyfer garddwyr. Er enghraifft, mae’n well gan dyfwyr masnachol gnydau sy’n aeddfedu’r un pryd â’i gilydd, oherwydd mae’n fwy effeithiol eu cynaeafu nhw. Mae garddwyr yn ei chael hi’n anodd ymdopi â gormodedd, ac mae’n well ganddyn nhw gynaeafu dros gyfnod hirach.

Oherwydd ei fod yn diogelu amrywiaeth ein llysiau

Dim ond o ganlyniad i waith ceidwaid hadau y mae nifer o’n llysiau yn dal i fodoli. Byddai mathau nad ydyn nhw’n broffidiol i gwmnïau hadau yn diflannu o’r tir pe na bai garddwyr yn cadw’r hadau. Rydym eisoes yn gweld cynnydd mewn cyflyrau tywydd na ellir eu rhagweld oherwydd newid yn yr hinsawdd. Mae cadw cymaint o fathau gwahanol o blanhigion â phosibl yn rhoi’r cyfle gorau i ni ddod o hyd i’r rheiny a fydd yn addasu i  mgylchiadau ac afiechydon newydd.

Oherwydd y bydd eich llysiau yn addas ar gyfer lle rydych chi’n byw

Mae bridwyr planhigion masnachol hefyd yn hoff o fathau a fydd yn tyfu’n gymharol dda drwy’r holl wlad. Ond mae’n llawer mwy defnyddiol cael planhigyn a fydd yn ffynnu’n dda iawn yn yr amgylchiadau arbennig lle  ydych chi’n byw. Er enghraifft, mae math o blanhigyn a ddatblygwyd yng Nghymru yn debyg o fod wedi addasu’n well i’n hinsawdd a’n hamgylchiadau ni nag un o Gaint.

Oherwydd ei fod yn arbed arian

Mae nifer o fathau o lysiau sy’n cael eu gwerthu gan gwmnïau mawr adwerthu hadau yn hybrid F1. Mae’r rhain yn dod o blanhigion sydd wedi cael eu croesi’n ofalus, ac yn aml maen nhw’n gynhyrchiol iawn. Anfantais hyn yw na fydd unrhyw hadau y byddwch chi’n eu casglu yn ‘driw i’w math’ – hynny yw, ni fyddan nhw’r un fath â’u rhieni. Fe allai hyn fod yn iawn os ydych chi’n hoffi arbrofi, ond os ydych chi eisiau’r un planhigion F1, mi fydd yn rhaid i chi brynu rhagor o hadau. Os byddwch chi’n cadw ychydig o’ch hadau eich hunain nad ydyn nhw’n hybrid, ac yn eu cyfnewid â rhai eich ffrindiau, fe fyddwch chi’n arbed arian bob blwyddyn.

Oherwydd ei fod yn dathlu treftadaeth ein planhigion

Mae gan bob math o ffrwythau a llysiau eu nodweddion arbennig, ac yn aml mae gan fathau etifeddol storïau swynol i’w canlyn. Y ffordd orau o ddiogelu hyn yw parhau i’w tyfu nhw, fel bod gennym lyfrgell fyw o  reftadaeth planhigion. Mae hyn hefyd yn golygu y gall y mathau hyn barhau i esblygu ac addasu. Fe allwn ni ddiogelu hadau mewn banc hadau, ond dim ond os ydyn nhw yn ein gerddi yn ogystal y gallwn ni eu mwynhau nhw o ddifrif.